EU nhấn mạnh vai trò của cha mẹ trong việc bảo vệ trẻ em trên không gian mạng

EU hiện đã xây dựng khung pháp lý tương đối toàn diện nhằm bảo vệ trẻ vị thành niên trên không gian mạng, bao gồm Đạo luật Dịch vụ số (DSA), Quy định Bảo vệ dữ liệu chung (GDPR), Đạo luật Trí tuệ nhân tạo (AI Act)... Bên cạnh đó, Ủy ban châu Âu (EC) đang thử nghiệm ứng dụng xác minh độ tuổi và dự kiến đề xuất quy định về độ tuổi tối thiểu được phép sử dụng mạng xã hội trên toàn khối.

Dù vậy, quá trình triển khai vẫn gặp nhiều thách thức. Kinh nghiệm tại Anh và Australia cho thấy thanh, thiếu niên vẫn có thể vượt qua các biện pháp kiểm soát bằng cách sử dụng mạng riêng ảo (VPN) hoặc chuyển sang các nền tảng ít được quản lý hơn. Ứng dụng xác minh độ tuổi của EU cũng từng vấp phải chỉ trích khi bị cho là có thể bị các công cụ AI qua mặt trong thời gian ngắn, đồng thời làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lộ lọt dữ liệu cá nhân.

EU nhấn mạnh vai trò của phụ huynh trong việc bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. (Ảnh: KT)

Một trở ngại khác là các quốc gia thành viên EU hiện vẫn chưa đạt được sự thống nhất về độ tuổi tối thiểu sử dụng mạng xã hội. Một số nước như Pháp ủng hộ quy định nghiêm ngặt hơn, cấm trẻ em dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội, trong khi nhiều quốc gia khác đề xuất ngưỡng 16 tuổi hoặc cho phép trẻ từ 13-16 tuổi sử dụng nếu có sự đồng ý của cha mẹ.

Đáng chú ý, khảo sát của mạng lưới EU Kids Online cho thấy trung bình chỉ 22% phụ huynh châu Âu sử dụng các công cụ kiểm soát của cha mẹ (Parental Control) để quản lý việc con cái truy cập internet. Con số này phản ánh khoảng trống đáng kể trong việc đồng hành cùng trẻ trên môi trường số.

Theo các chuyên gia, bảo vệ trẻ em trên không gian mạng cần được thực hiện đồng bộ giữa hoàn thiện chính sách, nâng cao kỹ năng số cho trẻ và phát huy vai trò của gia đình. Trong đó, cha mẹ được xem là “lá chắn” đầu tiên và quan trọng nhất giúp trẻ sử dụng internet an toàn.

Các chuyên gia khuyến nghị phụ huynh tập trung vào sáu nhóm giải pháp trọng tâm:

Trước hết, cần thay đổi tư duy từ “cấm đoán” sang “đồng hành”. Thay vì cấm sử dụng hoặc tịch thu thiết bị, cha mẹ nên trở thành người hướng dẫn, tạo môi trường cởi mở để con sẵn sàng chia sẻ khi gặp các tình huống như bị bắt nạt, lừa đảo hay tiếp cận nội dung độc hại trên mạng.

Thứ hai, cha mẹ cần chủ động trang bị kiến thức và kỹ năng số cho bản thân, thường xuyên cập nhật các nền tảng, ứng dụng và trò chơi mà con sử dụng để nhận diện những rủi ro phổ biến như xâm hại trực tuyến, bắt nạt trên mạng, lừa đảo, tin giả, nghiện trò chơi điện tử hoặc mạng xã hội, cũng như nguy cơ lộ thông tin cá nhân.

Thứ ba, mỗi gia đình nên xây dựng các quy tắc rõ ràng về sử dụng internet, thống nhất thời gian và không gian sử dụng thiết bị, hạn chế dùng điện thoại trong bữa ăn, trước giờ đi ngủ hoặc khi học tập. Đồng thời, cần hướng dẫn trẻ không chia sẻ thông tin cá nhân, không gửi hình ảnh nhạy cảm và không gặp người quen qua mạng nếu không có sự đồng ý của cha mẹ.

Thứ tư, phụ huynh nên tận dụng các giải pháp công nghệ như công cụ Parental Control để quản lý thời gian sử dụng thiết bị, lọc nội dung không phù hợp, kích hoạt chế độ an toàn trên các nền tảng như YouTube, Google, TikTok và theo dõi hoạt động trên tài khoản mạng xã hội của trẻ.

Thứ năm, cần rèn luyện cho trẻ tư duy kiểm chứng thông tin, giúp các em nhận biết tin giả, tài khoản giả mạo và nội dung do AI tạo ra, đồng thời hình thành văn hóa ứng xử văn minh trên không gian mạng.

Cuối cùng, gia đình cần tăng cường phối hợp với nhà trường và các cơ quan chức năng để kịp thời nắm bắt những nguy cơ mới trên môi trường số, đồng thời lưu giữ các kênh hỗ trợ và đường dây nóng bảo vệ trẻ em nhằm xử lý nhanh khi xảy ra sự cố.

Các chuyên gia nhận định, trong bối cảnh trẻ em tiếp cận internet ngày càng sớm, việc kết hợp giữa khung pháp lý, giải pháp công nghệ, giáo dục kỹ năng số và sự đồng hành của gia đình sẽ là nền tảng quan trọng để xây dựng môi trường mạng an toàn và lành mạnh cho trẻ em.

Các bác sĩ Nhật Bản mang lại nụ cười cho trẻ em Đà Nẵng Từ ngày 20/5-19/6, Tổ chức sứt môi hở hàm ếch Nhật Bản do Giáo sư Yamamoto Tadashi dẫn đầu đã phối hợp Bệnh viện Đa khoa Quảng Nam tổ chức khám sàng lọc và phẫu thuật miễn phí cho trẻ em, người bệnh có hoàn cảnh khó khăn tại địa bàn tỉnh Đà Nẵng.

Hành trình 5 năm của Tổng đài 1800 1768: tiếp nhận hơn 21.000 cuộc gọi, hỗ trợ hơn 3.600 phụ nữ và trẻ em gái Đây là thông tin được đưa ra tại Hội thảo tổng kết 5 năm triển khai Tổng đài quốc gia 1800 1768 hỗ trợ phụ nữ và trẻ em gái bị bạo lực, được tổ chức tại Khánh Hòa vào ngày 19/6 do Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) tại Việt Nam, Hội Nông dân Việt Nam... tổ chức.