Giữ học trò ở lại lớp giữa nỗi lo tảo hôn nơi vùng biên Nậm Vì

Một buổi chiều cuối tháng 5, khi nắng đã dịu dần trên những triền núi của xã Mường Nhé, thầy Phạm Văn Quang, Hiệu trưởng Trường PTDTBT THCS Nậm Vì, vẫn chưa trở về phòng làm việc.

Chiếc xe máy của thầy lại hướng về một bản xa. Đó là hành trình quen thuộc của nhiều giáo viên nơi đây mỗi khi nghe tin có học sinh nghỉ học nhiều ngày hoặc có nguy cơ bỏ học giữa chừng.

“Ở vùng này, chỉ cần lơ là một thời gian ngắn là các em có thể nghỉ học để đi làm nương, theo bố mẹ lên rẫy hoặc thậm chí lấy vợ, lấy chồng sớm”, thầy Quang chia sẻ.

Nậm Vì là ngôi trường đặc biệt. Hầu hết học sinh đều là con em đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó phần lớn là học sinh dân tộc Mông. Các em lớn lên giữa núi rừng, cuộc sống còn nhiều thiếu thốn. Đến trường với nhiều em không đơn thuần là chuyện học chữ mà còn là hành trình vượt qua khoảng cách địa lý, tập quán và những khó khăn của gia đình.

Những ngày mưa, con đường từ bản đến trường trở nên trơn trượt. Có em phải đi bộ hàng giờ đồng hồ mới tới lớp. Thế nhưng, điều khiến các thầy cô trăn trở hơn cả lại là nguy cơ học sinh bỏ học vì tảo hôn.

Câu chuyện thầy cô giáo xuống bản vận động phụ huynh cho con đến trường đến lớp là việc hàng ngày của mỗi giáo viên vùng cao. (Ảnh: Duy Linh)

Theo các giáo viên, nguy cơ này thường tăng cao vào những dịp học sinh nghỉ dài ngày như nghỉ hè, nghỉ Tết Nguyên đán hoặc các kỳ nghỉ lễ. Khi rời trường trở về bản, một số em dễ bị tác động bởi phong tục, tập quán địa phương hoặc những lời mai mối từ gia đình, người thân. Không ít trường hợp đến khi năm học mới bắt đầu, thầy cô mới biết học sinh đã lấy vợ, lấy chồng.

“Có những em trước khi nghỉ Tết vẫn học tập bình thường, nhưng sau kỳ nghỉ lại không quay trở lại lớp. Khi giáo viên vào tận nhà tìm hiểu mới biết em đã chuẩn bị cưới hoặc đã cưới”, một giáo viên của trường chia sẻ.

Cô giáo trẻ Lê Thị Hà giáo viên chủ nhiệm lớp 8C vẫn nhớ như in lần cùng đồng nghiệp vượt hàng chục cây số đường rừng để vận động một nữ sinh lớp 8 quay trở lại trường.

“Khi đến nơi, em đã chuẩn bị làm đám cưới. Chúng tôi phải ngồi hàng giờ nói chuyện với gia đình, với chính em để phân tích việc học quan trọng như thế nào. May mắn là cuối cùng em đồng ý trở lại lớp”, cô kể.

Đằng sau mỗi học sinh vẫn đang ngồi trong lớp là rất nhiều lần thầy cô xuống bản, nhiều cuộc trò chuyện với phụ huynh và cả những đêm thao thức của giáo viên chủ nhiệm.

Để vận động thuyết phụ huynh học sinh không bắt con ở nhà lấy vợ, lấy chồng các giáo viên phải đến gia đình nhiều lần, đôi lúc phải nhờ đến chính quyền địa phương đưa con em đến trường. (Ảnh: Duy Linh)

Để hạn chế tình trạng tảo hôn, nhà trường không chỉ tuyên truyền trong các giờ học mà còn tranh thủ những buổi sinh hoạt tập thể, phối hợp với chính quyền địa phương, trưởng bản và phụ huynh để nâng cao nhận thức. Trước mỗi kỳ nghỉ dài, giáo viên chủ nhiệm đều dành thời gian nhắc nhở học sinh, đồng thời giữ liên lạc với gia đình để kịp thời nắm bắt tình hình.

Trong khu nhà bán trú đơn sơ của trường, em Giàng Thị Vinh, học sinh lớp 8, đang cùng các bạn ôn bài cho kỳ kiểm tra cuối năm. Vinh chia sẻ em thích đến trường vì ở đây có thầy cô luôn quan tâm, có bạn bè cùng học tập và có những bữa cơm bán trú giúp em yên tâm học hành. “Nếu ở nhà em phải đi làm nương nhiều hơn. Em muốn học tiếp để sau này làm giáo viên”, cậu học trò dân tộc Mông nói với ánh mắt đầy hy vọng.

Ước mơ của Vinh cũng là điều mà những người làm giáo dục ở Nậm Vì luôn cố gắng gìn giữ.

Em Giàng Thị Vinh ở giữa luôn là người tham gia nhiệt tình các hoạt động của lớp và trường. (Ảnh: Duy Linh)

Ông Giàng A Chờ, phụ huynh có con đang học tại trường, cho biết trước đây nhiều gia đình trong bản chưa thực sự quan tâm đến việc học của con. Nhưng nhờ sự kiên trì của giáo viên, nhận thức của người dân đã dần thay đổi.

“Thầy cô thường xuyên xuống bản vận động. Có việc gì liên quan đến học sinh đều gọi điện hoặc đến tận nhà trao đổi. Chúng tôi rất tin tưởng nhà trường”, ông nói.

Không có những dãy phòng học hiện đại hay sân chơi rộng lớn như ở miền xuôi, nhưng Trường PTDTBT THCS Nậm Vì lại có thứ tài sản quý giá khác: sự gắn bó giữa thầy cô và học trò.

Ở đây, giáo viên không chỉ là người đứng lớp. Họ còn là những người anh, người chị, đôi khi là chỗ dựa tinh thần cho học sinh trong những năm tháng trưởng thành.

Các thầy cô giáo và ngôi trường PTDTBT THCS Nậm Vì đã trở thành địa chỉ tin cậy để các bậc phụ huynh gửi gắm niềm tin vào tương lai. (Ảnh: Duy Linh)

Chiều muộn, tiếng trống trường vang lên giữa núi rừng. Từng tốp học sinh ríu rít trở về khu bán trú. Nhìn các em vui đùa trên sân trường, thầy Quang nói rằng đó chính là niềm hạnh phúc lớn nhất của những người làm giáo dục nơi vùng biên. “Chỉ cần học sinh còn đến lớp, còn nuôi dưỡng ước mơ thì mọi vất vả của thầy cô đều xứng đáng.”

Giữa đại ngàn Mường Nhé, nơi những con dốc vẫn còn nối dài qua các bản làng xa xôi, những người thầy ở Nậm Vì vẫn lặng lẽ làm công việc của mình: giữ cho ánh sáng tri thức không tắt trong những mái nhà nơi biên cương Tổ quốc, giữ những học trò vùng cao ở lại với con chữ trước những nguy cơ vẫn luôn hiện hữu sau mỗi mùa nghỉ học./.

Động thổ cao tốc Sơn La – Điện Biên – cửa khẩu Tây Trang hơn 23.000 tỷ đồng Sáng 20/5, tỉnh Điện Biên tổ chức lễ động thổ Dự án thành phần 1 thuộc dự án đầu tư xây dựng tuyến cao tốc Sơn La – Điện Biên – cửa khẩu Tây Trang (giai đoạn 1), đánh dấu bước khởi đầu triển khai công trình hạ tầng giao thông chiến lược của khu vực Tây Bắc.

Từ những lớp học tạm ở A Pa Chải đến tỷ lệ tốt nghiệp 100% Giữa đại ngàn vùng cao, những lớp học còn đơn sơ vẫn rộn vang tiếng đọc bài. Trong ánh nắng đầu hạ, học sinh dân tộc Mông, Hà Nhì chăm chú học tập, viết tiếp câu chuyện về nghị lực vượt khó và khát vọng đổi thay bằng tri thức.