Hoàn thiện hành lang pháp lý phát triển kinh tế biển bền vững

Theo Tờ trình của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc xây dựng Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi) nhằm hoàn thiện chính sách, pháp luật về quản lý tổng hợp tài nguyên, bảo vệ môi trường, quản lý và sử dụng không gian biển; nâng cao hiệu quả khai thác, sử dụng tài nguyên; thúc đẩy phát triển kinh tế biển theo hướng hiện đại, đồng bộ và khả thi. Dự luật đồng thời góp phần thể chế hóa chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước, nội luật hóa các cam kết quốc tế về biển và đại dương, hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về biển, giàu từ biển.

Việc sửa đổi luật cũng nhằm tạo lập hành lang pháp lý đầy đủ, thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành; khắc phục tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn, trùng lặp giữa các quy định; loại bỏ rào cản thể chế và bổ sung những khoảng trống pháp lý còn tồn tại. Qua đó, bảo đảm quản lý, khai thác, sử dụng tài nguyên biển hợp lý, hiệu quả, bền vững; nâng cao năng lực quản trị đại dương và kiểm soát rủi ro môi trường biển trong dài hạn.

Bên cạnh đó, dự luật hướng tới tăng cường bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học và hệ sinh thái biển, hải đảo; chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu và nước biển dâng; xây dựng môi trường pháp lý minh bạch, ổn định, thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và các chủ thể tham gia khai thác, sử dụng không gian biển.

Cuộc họp Hội đồng thẩm định hồ sơ chính sách của dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi). (Ảnh: Bộ Tư pháp)

Các chính sách được xây dựng tập trung vào một số mục tiêu trọng tâm như: hoàn thiện thể chế quản lý tài nguyên, môi trường biển và hải đảo; tạo nền tảng pháp lý đồng bộ cho phát triển kinh tế biển bền vững; xây dựng cơ chế ưu đãi, hỗ trợ đặc thù mang tính đột phá nhằm thúc đẩy các hoạt động kinh tế biển. Dự luật đặt yêu cầu gắn khai thác, sử dụng tài nguyên với bảo vệ, bảo tồn và phục hồi hệ sinh thái; sử dụng hiệu quả không gian biển; nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh và lợi ích quốc gia trên biển.

Một nội dung đáng chú ý là dự luật định hướng chuyển mạnh từ tư duy “xử lý ô nhiễm” sang “chủ động phòng ngừa và quản lý rủi ro”. Theo đó, các quy định tập trung nâng cao hiệu quả bảo vệ môi trường biển; tăng cường phòng ngừa, kiểm soát và khắc phục ô nhiễm; bảo tồn đa dạng sinh học và hệ sinh thái vùng bờ nhạy cảm.

Dự luật cũng hướng tới đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm các quy định không cần thiết, tăng cường liên thông thủ tục trong lĩnh vực biển và hải đảo nhằm tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Tại cuộc họp, các đại biểu tập trung góp ý hoàn thiện bốn nhóm chính sách lớn gồm: hoàn thiện quy định về quản lý, sử dụng không gian biển gắn với phân định rõ trách nhiệm và bảo đảm quốc phòng, an ninh; hoàn thiện quy định về quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân sử dụng khu vực biển; tăng cường kiểm soát ô nhiễm môi trường biển và hải đảo; xây dựng cơ chế ưu đãi, hỗ trợ đặc thù nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế biển.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú đề nghị tiếp tục rà soát phạm vi điều chỉnh, bảo đảm thống nhất thuật ngữ giữa tên luật và nội dung chính sách, tránh chồng chéo hoặc bỏ sót quy định. Thứ trưởng nhấn mạnh dự thảo cần bám sát các nghị quyết, kết luận của Trung ương; làm rõ phân quyền giữa Trung ương và địa phương trong quản lý không gian biển và kiểm soát ô nhiễm; đồng thời thể hiện rõ yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.

Đối với các cơ chế ưu đãi, hỗ trợ đặc thù, Thứ trưởng cho rằng đây là nội dung mang tính đột phá, song việc thiết kế chính sách phải bảo đảm phù hợp với khung pháp luật hiện hành, nhất là trong lĩnh vực thuế và ngân sách. Trường hợp đề xuất cơ chế vượt thẩm quyền, cần báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét.

Về tính thống nhất pháp luật và tương thích quốc tế, dự thảo cần đồng bộ với các luật liên quan như Luật Biên giới quốc gia, Luật Bảo vệ môi trường, Luật Đất đai, Luật Thủy sản, Luật Ngân sách Nhà nước và các luật thuế; đồng thời bảo đảm tuân thủ Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982.

Liên quan đến quốc phòng, an ninh và nguồn lực thực hiện, Thứ trưởng yêu cầu làm rõ quyền và nghĩa vụ của các chủ thể tham gia khai thác, sử dụng không gian biển, bảo đảm không ảnh hưởng đến chủ quyền quốc gia; đồng thời đánh giá đầy đủ tác động về nhân lực, tài chính, nhất là trong bối cảnh phát triển các ngành kinh tế biển mới.

Hội đồng thẩm định thống nhất sẽ báo cáo Chính phủ sau khi cơ quan soạn thảo tiếp thu, hoàn thiện hồ sơ. Trọng tâm chỉnh lý gồm hoàn thiện phạm vi điều chỉnh gắn với mô hình quản trị hiện đại; bảo đảm phù hợp chủ trương phân quyền và cải cách thủ tục hành chính; bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, nhất là trong lĩnh vực tài chính; xử lý các vướng mắc thực tiễn; hoàn thiện hồ sơ với số liệu, căn cứ pháp lý đầy đủ và chính xác.

Kết thúc cuộc họp, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú đề nghị cơ quan soạn thảo nghiêm túc tiếp thu ý kiến đóng góp, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và chuyên gia để tiếp tục hoàn thiện dự án luật, bảo đảm tính khả thi, đồng bộ và hiệu quả khi được ban hành.

Cái Mép - Thị Vải: Kỳ vọng trở thành trung tâm kinh tế biển hàng đầu khu vực Ngày 20/9, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được cùng đoàn công tác đã khảo sát khu vực cảng Cái Mép Hạ và Tổ hợp Hóa dầu Long Sơn, nhằm đánh giá tiềm năng phát triển kinh tế biển của Thành phố.

An Giang quyết tâm trở thành trung tâm kinh tế biển mạnh của quốc gia Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh An Giang lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định mục tiêu đưa An Giang phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới, trở thành trung tâm kinh tế biển mạnh của cả nước.