"Nét duyên Chèo Hà thành": Từ làn điệu chèo đến thương hiệu nghệ thuật của Hà Nội

Tối 24/7, tại Rạp Đại Nam, chương trình nghệ thuật “Nét duyên Chèo Hà thành” chính thức ra mắt dưới sự chỉ đạo của Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, với phần dàn dựng và biểu diễn của Nhà hát Chèo Hà Nội. Đây là chương trình nghệ thuật chất lượng cao đầu tiên trong chuỗi tác phẩm mang thương hiệu Hà Nội.

Đưa chèo đến gần công chúng bằng cách kể mới

Với thời lượng khoảng 60 phút, chương trình đưa khán giả bước vào không gian nghệ thuật chèo qua những trích đoạn kinh điển như “Thị Mầu lên chùa”, “Súy Vân giả dại”, “Lưu Bình - Dương Lễ”, “Phù thủy sợ ma”... Thay vì trình diễn riêng lẻ, các trích đoạn được kết nối thành một mạch sân khấu xuyên suốt, giúp người xem dễ dàng theo dõi và cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp của nghệ thuật chèo.

Chương trình giữ nguyên tinh thần của chèo cổ nhưng tạo nhịp điệu sân khấu hiện đại. (Ảnh: T.L)

Một điểm nhấn của chương trình là tăng cường sự tương tác giữa nghệ sĩ và khán giả. Người xem không chỉ thưởng thức những làn điệu, tích trò quen thuộc mà còn được dẫn dắt khám phá những nét đặc sắc của nghệ thuật chèo. Cách dàn dựng này góp phần thu hẹp khoảng cách giữa sân khấu truyền thống với công chúng hôm nay, đặc biệt là giới trẻ, học sinh, sinh viên và những du khách lần đầu tiếp cận loại hình nghệ thuật dân tộc.

Dưới bàn tay dàn dựng của NSND Nguyễn Tiến Dũng, chương trình vẫn giữ nguyên tinh thần của chèo cổ nhưng tạo nhịp điệu sân khấu hiện đại thông qua cách xử lý linh hoạt các lớp diễn, kết hợp hài hòa giữa chất bi và hài, giữa sự sâu lắng với những mảng miếng sinh động. Hình thức thể hiện cô đọng giúp khán giả cảm nhận những giá trị tiêu biểu của nghệ thuật chèo trong khoảng thời gian vừa phải, từ đó khơi gợi sự yêu thích và mong muốn tìm hiểu sâu hơn về loại hình sân khấu truyền thống này.

Trích đoạn kinh điển như “Thị Mầu lên chùa”. (Ảnh: T.L)

Tham gia chương trình là tập thể nghệ sĩ Nhà hát Chèo Hà Nội với sự góp mặt của NSƯT Hồng Nam, NSƯT Phương Mây cùng nhiều nghệ sĩ trẻ. Sự kết hợp giữa các nghệ sĩ giàu kinh nghiệm và lớp diễn viên kế cận góp phần mang đến sức sống mới cho nghệ thuật chèo, đồng thời thể hiện nỗ lực đưa di sản đến gần hơn với đời sống đương đại.

Từ một đêm diễn đến… chiến lược phát triển sản phẩm văn hóa

Phát biểu tại lễ ra mắt, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Lê Thị Ánh Mai cho biết “Nét duyên Chèo Hà thành” là chương trình mở đầu cho định hướng xây dựng các chương trình nghệ thuật chất lượng cao mang thương hiệu Hà Nội.

Theo bà Lê Thị Ánh Mai, Thăng Long - Hà Nội là vùng đất ngàn năm văn hiến, nơi hội tụ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc. Trong dòng chảy ấy, nghệ thuật chèo luôn giữ vị trí đặc biệt với những làn điệu mộc mạc, sâu lắng và những câu chuyện giàu tính nhân văn. Vì vậy, bảo tồn và phát huy nghệ thuật chèo không chỉ là gìn giữ một loại hình sân khấu truyền thống mà còn là gìn giữ một phần hồn cốt văn hóa dân tộc.

Thay vì trình diễn riêng lẻ, các trích đoạn được kết nối thành một mạch sân khấu xuyên suốt. (Ảnh: T.L)

Thực hiện các chủ trương của Trung ương và Thành phố về phát triển văn hóa, công nghiệp văn hóa, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội đã tham mưu xây dựng hệ thống chương trình nghệ thuật chất lượng cao, hướng tới biểu diễn thường xuyên, phục vụ người dân và khách du lịch, từng bước hình thành những sản phẩm văn hóa đặc trưng của Thủ đô.

“Nét duyên Chèo Hà thành” được lựa chọn là chương trình mở đầu cho hành trình đó. Thông qua ngôn ngữ của nghệ thuật chèo, chương trình giới thiệu vẻ đẹp văn hóa, lịch sử và con người Hà Nội, đồng thời hướng tới trở thành sản phẩm biểu diễn định kỳ, tạo thêm một điểm hẹn văn hóa cho người dân và du khách.

Trích đoạn “Phù thủy sợ ma”. (Ảnh: T.L)

Ngay sau chương trình này, Hà Nội sẽ tiếp tục giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật chất lượng cao khác như “Chuyện Hà Nội - Một ngày rất Hà Nội” của Nhà hát Ca Múa Nhạc Thăng Long, “Người con gái Hà thành” của Nhà hát Cải lương Hà Nội, “Những người con Hà Nội” của Nhà hát Kịch Hà Nội cùng chương trình mới của Nhà hát Múa Rối Thăng Long. Các chương trình sẽ được tổ chức biểu diễn định kỳ, từng bước hình thành hệ thống sản phẩm nghệ thuật mang thương hiệu Hà Nội.

Để các chương trình thực sự có sức sống lâu dài, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội sẽ tiếp tục phối hợp với ngành du lịch đưa nghệ thuật biểu diễn trở thành điểm nhấn trong hành trình khám phá Thủ đô, đồng thời mong muốn sự đồng hành của các doanh nghiệp lữ hành, các cơ quan báo chí và nền tảng truyền thông trong việc lan tỏa những giá trị của nghệ thuật truyền thống.

“Nét duyên Chèo Hà thành” là chương trình mở đầu cho định hướng xây dựng các chương trình nghệ thuật chất lượng cao mang thương hiệu Hà Nội. (Ảnh: T.L)

Từ một chương trình biểu diễn kéo dài khoảng một giờ đồng hồ, Hà Nội đang đặt nền móng cho một hành trình dài hơn: biến những giá trị văn hóa truyền thống thành các sản phẩm nghệ thuật có đời sống bền vững, có lịch diễn ổn định và có khả năng thu hút công chúng. Khi đó, nghệ thuật chèo không chỉ được gìn giữ trên sân khấu, mà còn tiếp tục hiện diện trong đời sống văn hóa đương đại như một phần bản sắc riêng của Thủ đô.

“Nàng Xúy Vân” mang nghệ thuật chèo đến bệnh viện

Gìn giữ, lan tỏa tình yêu nghệ thuật Chèo