Tin quốc tế ngày 3/6: AI tái định hình bảng xếp hạng tỉ phú toàn cầu, Mỹ dự kiến thu hẹp điểm xử lý visa tại châu Phi

AI tái định hình bảng xếp hạng tỉ phú toàn cầu

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây và hạ tầng số đang tái định hình bản đồ tài sản toàn cầu, đưa các tỉ phú công nghệ chiếm ưu thế áp đảo trong nhóm người giàu nhất thế giới. Trong đó, Elon Musk tiếp tục giữ vị trí số một với khoảng cách lớn so với phần còn lại.

Nếu một thập kỷ trước, danh sách những người giàu nhất thế giới chủ yếu gắn với dầu mỏ, bán lẻ hay công nghiệp truyền thống thì hiện nay các nhà sáng lập và lãnh đạo doanh nghiệp công nghệ đã vươn lên thống trị bảng xếp hạng tài sản toàn cầu nhờ làn sóng AI và chuyển đổi số.

Theo Forbes ngày 1/6, dẫn đầu danh sách 10 người giàu nhất thế giới là Elon Musk với khối tài sản ước tính 835 tỉ USD. Danh mục đầu tư của ông trải rộng từ xe điện, hàng không vũ trụ, AI đến hạ tầng số, trong đó SpaceX tiếp tục là động lực tăng trưởng lớn. Mới đây, SpaceX được cho là đã chuẩn bị các bước cho kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), hướng tới mức định giá khoảng 1.800 tỉ USD. Nếu kịch bản này thành hiện thực, tài sản cá nhân của Musk có thể tiến gần cột mốc nghìn tỉ USD.

Tỷ phú Elon Musk dẫn đầu danh sách 10 người giàu nhất thế giới. (Ảnh: Reuters)

Xếp sau Musk là hai nhà đồng sáng lập Google Larry Page với 309 tỉ USD và Sergey Brin với 285 tỉ USD. Đà tăng trưởng của Alphabet, đặc biệt trong lĩnh vực AI, tiếp tục giúp tài sản của cả hai gia tăng mạnh.

Nhà sáng lập Amazon Jeff Bezos đứng thứ tư với 277 tỉ USD, tăng thêm 36 tỉ USD từ đầu năm nhờ vị thế vững chắc của Amazon trong thương mại điện tử và điện toán đám mây.

Ở vị trí thứ năm, Chủ tịch kiêm đồng sáng lập Oracle Larry Ellison sở hữu 276 tỉ USD sau khi cổ phiếu Oracle tăng khoảng 40% trong tháng 5, hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng đầu tư AI.

Bám sát phía sau là Michael Dell với 244 tỉ USD. Dell Technologies vừa ghi nhận doanh thu máy chủ AI tăng 757% so với cùng kỳ năm trước, phản ánh nhu cầu bùng nổ đối với hạ tầng AI.

Trong khi đó, Mark Zuckerberg tụt xuống vị trí thứ bảy với khối tài sản 217 tỉ USD, dù vẫn tăng thêm khoảng 7 tỉ USD. Nguyên nhân chủ yếu do cổ phiếu công ty mẹ Facebook tăng chậm hơn mặt bằng chung thị trường.

Đứng thứ tám là Jensen Huang, CEO Nvidia, với tài sản 182 tỉ USD. Dưới sự dẫn dắt của ông, Nvidia trở thành mắt xích quan trọng nhất trong chuỗi cung ứng AI toàn cầu, đồng thời là doanh nghiệp đầu tiên trong lịch sử cán mốc vốn hóa 5.000 tỉ USD.

Sự suy giảm tài sản của gia tộc Walton cũng tạo cơ hội để hai cái tên khác quay trở lại top 10. Ông trùm hàng xa xỉ Bernard Arnault đứng thứ chín nhờ cổ phiếu LVMH hồi phục, trong khi cựu CEO Microsoft Steve Ballmer xếp thứ mười với 141 tỉ USD sau khi cổ phiếu Microsoft tăng mạnh.

Danh sách năm nay cho thấy AI không chỉ tạo ra cuộc đua công nghệ mới mà còn đang định hình lại cán cân tài sản toàn cầu, với lợi thế nghiêng mạnh về các doanh nghiệp sở hữu nền tảng số, hạ tầng tính toán và hệ sinh thái AI.

Xung đột Trung Đông đẩy Nhật Bản đối mặt nguy cơ thiếu chuối nghiêm trọng

Xung đột tại Trung Đông và tình trạng gián đoạn lưu thông qua eo biển Hormuz đang đẩy Nhật Bản vào nguy cơ thiếu hụt chuối nghiêm trọng nhất trong khoảng nửa thế kỷ qua khi nguồn cung khí ethylene - yếu tố then chốt để làm chín trái cây nhập khẩu đứng trước nguy cơ cạn kiệt.

Theo Bloomberg, Nhật Bản đang đối mặt nguy cơ khan hiếm chuối do thiếu khí ethylene, loại khí được sử dụng rộng rãi để làm chín các loại trái cây nhiệt đới nhập khẩu như chuối, bơ hay kiwi. Nếu không có ethylene, trái cây nhập khẩu có thể bị hư hỏng trước khi đến tay người tiêu dùng.

Khó khăn xuất phát từ việc nguồn cung naphtha - nguyên liệu hóa dầu dùng để sản xuất ethylene bị ảnh hưởng bởi bất ổn tại Trung Đông. Nhật Bản hiện phụ thuộc vào nhập khẩu hơn 90% dầu thô và phần lớn nguồn cung năng lượng phải đi qua eo biển Hormuz, khu vực đang chịu tác động từ căng thẳng địa chính trị.

Nhật Bản nhập khẩu chuối khi chúng vẫn còn xanh, sau đó làm chín trong các phòng chứa khí ethylene trước khi đưa ra thị trường. (Ảnh: AFP)

Ông Eiji Akashi, Tổng thư ký Hiệp hội Các nhà nhập khẩu chuối Nhật Bản nhận định đây là cuộc khủng hoảng nguồn cung nghiêm trọng nhất trong khoảng 50 năm qua. “Giá có thể tăng nhưng chúng tôi đang làm mọi cách để tránh thiếu hàng. Toàn bộ ngành công nghiệp chuối đang nỗ lực duy trì nguồn cung ổn định”, ông Akashi cho biết.

Mỗi năm, Nhật Bản nhập khẩu khoảng 1 triệu tấn chuối, biến loại trái cây này trở thành một trong những thực phẩm phổ biến nhất tại nước này. Dù nguồn cung trước mắt chưa bị gián đoạn khi nhiều doanh nghiệp vẫn còn đủ ethylene cho khoảng 2-3 tháng, áp lực chi phí nhiên liệu, logistics và bao bì đang gia tăng nhanh chóng.

Theo số liệu chính phủ Nhật Bản, giá chuối bán lẻ tại Tokyo tăng 4,4% trong năm 2025 và đã cao hơn hơn 30% so với năm 2022. Trung bình, mỗi hộ gia đình Nhật chi khoảng 5.200 yen (32,56 USD) cho chuối trong năm ngoái.

Đại diện Farmind, doanh nghiệp xử lý khoảng 30% lượng chuối nhập khẩu tại Nhật Bản cảnh báo nếu tình trạng kéo dài, chuối có thể dần biến mất khỏi bàn ăn của nhiều gia đình.

Trước nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng, các doanh nghiệp Nhật đang tìm nguồn ethylene thay thế trong và ngoài nước. Công ty Mỹ Catalytic Generators đã bắt đầu cung cấp công nghệ tạo ethylene từ ngô và các nguyên liệu phi hóa dầu cho thị trường Nhật Bản. Trong khi đó, Chính phủ Nhật Bản tìm cách trấn an thị trường. Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định nguồn cung naphtha hiện vẫn đủ đáp ứng nhu cầu trong nước đến năm 2027.

Mỹ dự kiến thu hẹp mạnh điểm xử lý visa tại châu Phi

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến cắt giảm hơn một nửa số đại sứ quán và lãnh sự quán tại châu Phi được phép xử lý hồ sơ visa, trong động thái mới nhằm siết chặt nhập cư và tăng cường kiểm soát người nước ngoài lưu trú quá hạn.

Theo Reuters ngày 2/6, Bộ Ngoại giao Mỹ đang lên kế hoạch giảm số cơ sở ngoại giao tại châu Phi được tiếp nhận hồ sơ thị thực từ gần 50 địa điểm xuống còn khoảng 20 “trung tâm xử lý visa” trong vài tuần tới. Kế hoạch này là một phần trong chiến lược thắt chặt cấp thị thực định cư và không định cư của Washington, đồng thời tăng cường kiểm soát nhập cư dưới thời Tổng thống Donald Trump.

Theo các nguồn tin và bản ghi nhớ nội bộ, quyết định đã được Ngoại trưởng Marco Rubio phê duyệt từ tuần trước và nhiều khả năng bắt đầu triển khai trong tháng 6 dù thời điểm cụ thể chưa được công bố. 20 trung tâm xử lý visa được giữ lại sẽ phân bổ tại nhiều khu vực ở châu Phi, gồm các thành phố lớn như Accra, Addis Ababa, Dakar, Johannesburg, Lagos, Nairobi, Kampala và Kinshasa.

Mỹ dự kiến thu hẹp mạnh điểm xử lý visa tại châu Phi. (Ảnh: KT)

Theo quy định mới, công dân tại những quốc gia không còn điểm tiếp nhận hồ sơ sẽ phải di chuyển sang nước khác để xin visa Mỹ. Điều này được dự báo làm gia tăng đáng kể chi phí, thời gian và khó khăn đi lại đối với người nộp đơn.

Dù vậy, các đại sứ quán và lãnh sự quán không còn chức năng xử lý visa vẫn duy trì hoạt động lãnh sự hạn chế, bao gồm hỗ trợ công dân Mỹ, gia hạn hộ chiếu, xử lý tình huống khẩn cấp và một số trường hợp đặc biệt liên quan lợi ích quốc gia hoặc thị thực ngoại giao.

Hoạt động cấp visa của Mỹ tại châu Phi thời gian qua vốn đã chịu nhiều biện pháp kiểm soát bổ sung, như hạn chế nhập cảnh với một số quốc gia, đề xuất yêu cầu đặt cọc tới 15.000 USD với một số diện visa và các quy định y tế liên quan dịch bệnh.

Bộ Ngoại giao Mỹ không xác nhận trực tiếp nội dung bản ghi nhớ nội bộ, song cho biết cơ quan này thường xuyên rà soát mạng lưới hoạt động ở nước ngoài nhằm bảo đảm phân bổ nguồn lực hiệu quả, đồng thời duy trì các tiêu chuẩn an ninh và lợi ích quốc gia trong quá trình cấp thị thực.