Việt Nam - Timor Leste mở rộng hợp tác về an ninh lương thực và phát triển nguồn nhân lực

Tại cuộc làm việc, Phó Thủ tướng Mariano Assanami Sabino Lopes cho biết sản xuất trong nước hiện mới đáp ứng khoảng 40% nhu cầu lương thực của Timor Leste. Trong bối cảnh đó, nâng cao năng lực sản xuất được xác định là nhiệm vụ quan trọng, không chỉ giúp tăng khả năng tự chủ về lương thực mà còn góp phần cải thiện dinh dưỡng, giảm nghèo, tạo việc làm và bảo đảm nguồn thu nhập ổn định cho các hộ gia đình tại khu vực nông thôn.

Trao đổi về khả năng hợp tác giữa hai nước, Đại biện Phạm Bình Đàm cho rằng Việt Nam và Timor Leste có thể phát huy thế mạnh theo hướng bổ trợ lẫn nhau. Trước mắt, Việt Nam tiếp tục góp phần cung cấp nguồn gạo ổn định, bảo đảm chất lượng và phù hợp với nhu cầu của thị trường Timor Leste, qua đó duy trì vai trò của mặt hàng này trong trao đổi thương mại song phương.

Về dài hạn, hợp tác có thể từng bước mở rộng từ trao đổi thương mại sang hỗ trợ Timor Leste nâng cao năng lực sản xuất tại chỗ. Với kinh nghiệm trong phát triển nông nghiệp, Việt Nam sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm về giống cây trồng, kỹ thuật canh tác, thủy lợi, cơ giới hóa, bảo quản sau thu hoạch cũng như xây dựng chuỗi giá trị nông sản.

Một lĩnh vực khác được hai bên dành nhiều thời gian trao đổi là phát triển kinh tế biển và thủy sản. Theo Phó Thủ tướng Mariano Assanami Sabino Lopes, Timor Leste sở hữu vùng biển có diện tích gấp 4 lần diện tích đất liền, với nguồn tài nguyên thủy hải sản phong phú. Tuy nhiên, năng lực khai thác, bảo quản và chế biến trong nước còn hạn chế, khiến đóng góp của ngành thủy sản đối với nền kinh tế phi dầu khí chưa tương xứng với tiềm năng.

Timor Leste mong muốn tăng cường trao đổi kinh nghiệm với Việt Nam trong khai thác, nuôi trồng và chế biến thủy sản. Trước mắt, việc phát triển lĩnh vực này được kỳ vọng góp phần cải thiện nguồn cung thực phẩm, tạo thêm việc làm và sinh kế cho người dân ven biển; từng bước hướng tới mở rộng hoạt động thương mại và xuất khẩu.

Đại biện Việt Nam tại Timor-Leste Phạm Bình Đàm (bên trái) và Phó Thủ tướng Timor – Leste, Mariano Assanami Sabino. (Ảnh: TTXVN)

Đại biện Phạm Bình Đàm nhận định năng lực của các doanh nghiệp Việt Nam trong một số lĩnh vực có thể đáp ứng nhu cầu phát triển ngành thủy sản của Timor Leste, từ đóng tàu, chuyển giao kỹ thuật khai thác và nuôi trồng đến đầu tư hệ thống bảo quản, kho lạnh và cơ sở chế biến.

Trên cơ sở đó, doanh nghiệp hai nước có thể nghiên cứu triển khai các mô hình hợp tác sản xuất phù hợp với điều kiện thực tế tại Timor Leste. Quá trình đầu tư cần gắn với tuyển dụng và đào tạo lao động sở tại, đồng thời từng bước chuyển giao kỹ thuật để người dân địa phương có thể trực tiếp tham gia và hưởng lợi từ các dự án.

Bên cạnh nguồn vốn và kỹ thuật, hai bên xác định chất lượng nguồn nhân lực là một trong những yếu tố quan trọng để các dự án hợp tác vận hành hiệu quả và có khả năng nhân rộng. Phó Thủ tướng Mariano Assanami Sabino Lopes cho biết Timor Leste có lực lượng lao động trẻ dồi dào, song kỹ năng chuyên môn vẫn còn hạn chế.

Đại biện Phạm Bình Đàm khẳng định Việt Nam sẵn sàng phối hợp với Timor Leste trong đào tạo nghề và nâng cao năng lực cho người lao động. Đây cũng là một trong những hướng cụ thể hóa các thỏa thuận hợp tác giáo dục được hai nước ký kết trong khuôn khổ chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Timor Leste Kay Rala Xanana Gusmão vào tháng 6/2026.

Kết thúc cuộc làm việc, hai bên nhất trí tiếp tục duy trì trao đổi và sớm xác định các lĩnh vực ưu tiên để cụ thể hóa thành các chương trình, dự án hợp tác. Theo đó, hợp tác bảo đảm an ninh lương thực sẽ được gắn với phát triển nông thôn, mở rộng sinh kế, tạo việc làm và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, góp phần hỗ trợ mục tiêu phát triển ổn định và lâu dài của Timor Leste.