Đối ngoại Việt Nam: Từ tham gia đến chủ động kiến tạo tương lai

Thành công của AFF 2026 không chỉ thể hiện ở quy mô và mức độ tham gia rộng rãi của các bên liên quan, mà còn cho thấy vai trò ngày càng chủ động của Việt Nam trong việc đóng góp ý tưởng và định hình các nội dung thảo luận của khu vực.

Đồng chí Lê Hoài Trung, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao phát biểu tại Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026. (Ảnh: An Đăng/TTXVN)

Như lời bà Michelle Chan, Thứ trưởng Ngoại giao và Thương mại Australia nhận định, thành công này là minh chứng sinh động cho vai trò quan trọng của Việt Nam trong kết nối các nhà lãnh đạo và học giả khu vực để thảo luận về tầm nhìn cho ASEAN và khu vực.

Chủ động kiến tạo tương lai khu vực

Theo Tiến sĩ Đào Ngọc Báu (Viện trưởng Viện Chính trị và Quan hệ quốc tế, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh), ASEAN đã bước ra khỏi lối mòn chỉ bàn chuyện an ninh - kinh tế chung chung để đối diện với các vấn đề cụ thể, phức tạp và mang tính liên ngành cao như quản trị trí tuệ nhân tạo (AI) hay kết nối tiểu vùng Mekong. Đặc biệt, sáng kiến tổ chức Tọa đàm các chính đảng Đông Nam Á và Hội nghị Lãnh đạo các thành phố ASEAN 2026 do Việt Nam khởi xướng đã mang lại những giá trị thực tiễn to lớn.

Thông qua các kênh thảo luận từ cấp chính đảng (bàn về an sinh, bất bình đẳng), lãnh đạo thành phố (bàn về giao thông, nhà ở, biến đổi khí hậu), đến thanh niên, ASEAN đang đưa người dân vào trực tiếp khâu định hình ưu tiên chính sách chứ không chỉ ở khâu thực thi. Đây là một bước chuyển mang tính cách mạng: đi từ mô hình "làm chính sách cho người dân" sang "làm chính sách cùng với người dân".

Còn theo Tiến sĩ Nguyễn Hùng Sơn, Giám đốc Học viện Ngoại giao, diễn đàn đã đóng góp những ý tưởng đổi mới sáng tạo thiết thực giúp khu vực giải quyết các vấn đề mới nổi, hướng tới một tương lai ổn định chính trị, thịnh vượng kinh tế và lấy người dân làm trung tâm. AFF 2026 đã hoàn thành xuất sắc mục tiêu khi tạo ra một nền tảng cởi mở, kết nối nhiều bên liên quan.

Bên cạnh diễn đàn đa phương là các sự kiện song phương dày đặc: các cuộc tiếp, hội đàm, hội kiến giữa các nhà lãnh đạo Việt Nam với người đứng đầu Chính phủ Lào, Campuchia, Thái Lan, Timor-Leste; những buổi gặp gỡ với các quan khách quốc tế tham dự diễn đàn như Phó Ngoại trưởng Hoa Kỳ Christopher Landau, Thứ trưởng Ngoại giao và Thương mại Australia Michelle Chan, Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc kiêm Đại diện cấp cao của Tổng Thư ký Liên hợp quốc về các vấn đề giải trừ quân bị Izumi Nakamitsu… Cùng với đó là sự hiện diện của đông đảo chuyên gia, học giả, đối tác của ASEAN và bạn bè quốc tế đã cho thấy mức độ tin cậy chính trị cao và sự ủng hộ rộng rãi dành cho sáng kiến đa phương của Việt Nam. Đồng thời, đây cũng là minh chứng cho mối quan tâm chung đối với tương lai khu vực; cùng trao đổi, chia sẻ ý tưởng và đóng góp cho quá trình định hình hướng phát triển của khu vực trong giai đoạn mới.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, hòa bình, ổn định và phát triển bền vững chỉ có thể được vun đắp trên cơ sở đoàn kết, đối thoại, xây dựng lòng tin và hợp tác cùng có lợi. Đây cũng là tinh thần và động lực để Việt Nam khởi xướng Diễn đàn Tương lai ASEAN, với mong muốn tạo thêm một không gian đối thoại cởi mở, thực chất và hướng tới tương lai; góp phần bổ trợ cho các tiến trình hợp tác hiện có của ASEAN, đồng thời thúc đẩy tư duy đổi mới và hành động chung vì sự phát triển của khu vực.

Trong phát biểu khai mạc diễn đàn, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định, sự hiện diện của các đại biểu là minh chứng sống động cho tình hữu nghị, sự tin cậy và tinh thần đoàn kết vì một khu vực hòa bình, ổn định và phát triển bền vững. Chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, thịnh vượng, lấy người dân làm trung tâm” của Diễn đàn phản ánh những giá trị cốt lõi mà ASEAN đang theo đuổi và định hướng cho tương lai của Hiệp hội trong giai đoạn tới.

“Giá trị lớn nhất của ASEAN trong gần 60 năm qua là đã chứng minh cho thế giới rằng khác biệt không dẫn đến chia rẽ, thống nhất không triệt tiêu đa dạng, hội nhập không mất đi bản sắc. Giá trị lớn nhất của ASEAN trong những thập niên tới sẽ chứng minh rằng một cộng đồng đoàn kết và tự cường hoàn toàn có thể tham gia định hình tích cực cho hòa bình, hợp tác và phát triển của khu vực và thế giới”, Thủ tướng nói.

Trên hành trình ấy, theo Thủ tướng, Việt Nam cam kết mạnh mẽ tiếp tục đồng hành cùng ASEAN bằng khát vọng kiến tạo tương lai, với tất cả con tim và khối óc, bởi “tương lai của Việt Nam gắn liền với tương lai của ASEAN cũng như gắn liền với hòa bình, ổn định và thịnh vượng chung của cả khu vực”.

Đối ngoại giữ vai trò tiên phong trong bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa

Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại Phiên khai mạc Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ ba. (Ảnh: Dương Giang/TTXVN)

Những thông điệp được Thủ tướng Lê Minh Hưng đưa ra tại Diễn đàn Tương lai ASEAN - AFF 2026 phản ánh tầm nhìn của Việt Nam đối với tương lai ASEAN và sự vận động trong tư duy đối ngoại của đất nước. Từ vai trò tích cực tham gia các cơ chế khu vực, Việt Nam đang từng bước chủ động đề xuất sáng kiến, đóng góp giải pháp và cùng các đối tác định hình các vấn đề lớn của khu vực và thế giới. Đây cũng là tinh thần xuyên suốt của đường lối đối ngoại rộng mở trong giai đoạn phát triển mới.

Cùng với phát triển kinh tế - xã hội, Việt Nam triển khai các hoạt động đối ngoại theo hướng thực chất và hiệu quả hơn, vừa gắn chặt với các mục tiêu chiến lược của đất nước, vừa đóng góp trách nhiệm hơn cho hòa bình, hợp tác và phát triển bền vững của khu vực và thế giới.

Việt Nam kiên trì thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại, là thành viên có trách nhiệm với cộng đồng quốc tế. Coi trọng quan hệ với các nước láng giềng, ASEAN, các đối tác quan trọng và bạn bè truyền thống, Việt Nam thúc đẩy các khuôn khổ hợp tác đi vào chiều sâu, ổn định, tin cậy và bền vững hơn; tham gia chủ động, có trách nhiệm vào xử lý các vấn đề chung của khu vực và quốc tế.

Bước vào kỷ nguyên phát triển mới của đất nước, đối ngoại của Việt Nam thể hiện sự đổi mới tư duy, thể hiện rõ bởi các luận điểm lớn mang tính định hình tư tưởng. Đối ngoại được xác định là nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên”, giữ vai trò tiên phong trong bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa và kiến tạo môi trường quốc tế thuận lợi cho phát triển đất nước.

Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng đã đề ra mục tiêu phát triển đối ngoại trong kỷ nguyên mới tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế của đất nước. Nghị quyết nêu rõ các quan điểm chỉ đạo mang tính định hướng tư tưởng, nổi bật là việc khẳng định đối ngoại và hội nhập quốc tế là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân; đối ngoại là nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên”; kiên định tinh thần tự chủ chiến lược và tự cường; bảo đảm lợi ích quốc gia - dân tộc; đồng thời nhấn mạnh kỷ luật thực thi, thực hiện hiệu quả các cam kết quốc tế.

Nghị quyết đề ra một số định hướng lớn trong thời gian tới, bao gồm phát huy vai trò tiên phong của đối ngoại trong ngăn ngừa nguy cơ, góp phần bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; mở rộng không gian phát triển mới cho đất nước; nâng cao trách nhiệm và đóng góp của Việt Nam vào việc giải quyết các vấn đề chung của cộng đồng quốc tế; nâng tầm vị thế quốc gia thông qua phát huy sức mạnh mềm văn hóa và nguồn lực kiều bào; xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp, ngang tầm nhiệm vụ chiến lược trong kỷ nguyên mới.

Theo đại diện Quân ủy Trung ương, đối ngoại quốc phòng là một trong những trụ cột quan trọng trong quan hệ của Việt Nam với các nước và tổ chức quốc tế; là phương thức chủ động, hữu hiệu để bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; góp phần quan trọng củng cố và giữ vững môi trường hòa bình, tạo điều kiện thuận lợi cho xây dựng và phát triển đất nước.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 06-NQ/TW mới đây, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, đối ngoại phải phát triển tương xứng với tầm vóc, vị thế và bản sắc văn hóa của dân tộc, góp phần khẳng định hình ảnh một Việt Nam độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và có trách nhiệm. Nền tảng của đối ngoại là tự chủ chiến lược và tự cường dân tộc, bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc, lấy người dân làm trung tâm của mọi chính sách và coi đóng góp cho cộng đồng quốc tế là trách nhiệm. Đồng thời, đối ngoại là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và của đất nước.

Trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, việc kiên trì đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đồng thời chủ động đóng góp vào các cơ chế đa phương sẽ tiếp tục là nền tảng để nâng cao vị thế đất nước và đóng góp cho hòa bình, ổn định, phát triển của khu vực và thế giới.

Theo Báo Tin tức và Dân tộc

https://baotintuc.vn/thoi-su/doi-ngoai-viet-nam-tu-tham-gia-den-chu-dong-kien-tao-tuong-lai-20260614095458849.htm

Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết số 06-NQ/TW về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng Ngày 11/6 tại Hà Nội, Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng.

Phát triển đối ngoại tương xứng với tầm vóc đất nước trong kỷ nguyên mới Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, yêu cầu bảo vệ Tổ quốc và phát triển đất nước đặt ra những đòi hỏi mới đối với công tác đối ngoại.